VƯỜN QUỐC GIA PHƯỚC BÌNH
NHỮNG KỸ NĂNG NGHIỆP VỤ BỔ TRỢ

1. Knăng cu

 

Mt trong s nhng k ng nghip vb tr cn thiết kc mà hưng dn viên cn có là kỹ năng sơ cu. Đó là vic dùng nhng phương tin có ti ch vi nhng k thuật, kiến thc đã đưc trang b trưc đ giúp đ nn nhân có hiu qu chuyn đến cơ sở y tế gần nht.

Trong quá trình phc v c đoàn khách khó có th tránh đưc không gp thương ch, s c liên quan đến nh mng, sc kho ca du khách (đặc bit đi vi c chuyến du lịch sinh thái, mo him). Nếu hưng dn viên có đưc kiến thc v sơ cp cu s giúp bo toàn đưc cuc sng ca du khách, ca chính bn tn mình và t tin gii quyết, ngăn chặn đưc nhng hu qu xu khi có các tình huống đó xảy ra.

1.1. Quy đnh chung

 

Khi trong đoàn khách có ngưi m đau, b nn thông thưng hưng

 

dn viên x lý kng ngoài nhng vic sau:

 

- Gi xe cu thương (đưa khách đến cơ sở y tế)

 

- An i ngưi b nạn

 

- Đm bo không ai kc làm cho nh thế tr nên trm trọng hơn

 

- Đng bao gi b ngưi b nn li mt mình, tr trưng hp khn cp

 

cn s tr giúp y tế và không có ai khác đó.

 

- Thông đip cu cu cần ngn gn và rõ ràng vi các thông tin

 

+ Đa đim chính c nơi tai nn và số đin thoi nếu có

 

+ Nguyên nn thương ch và thi gian xy ra tai nn

 

+ Tình trạng ca nn nhân

 

- Hi h bao lâu h đến và khuyên ngưi b nn nằm yên không cđng nhiu.

1.2. Sơ cu nhng bnh thưng xy ra đối vi du khách

                            * Say xe (máy bay, tàu)

 

Người mc chng say tàu xe không n ăn no trưc khi đi, cn uống thuc say xe t chun b; Nếu đưc thì đ ngưi đó ngi ti v trí nào tương đi tng bằng, trong các chuyến đi i, nếu kch say xe thì hưng dn viên có th nh nhân viên phc vtrên tàu, xe giúp đ.

* St cao

 

Triu chng: St cao có nhiu nguyên nhân, nhưng bn thân st catrên 390  c có th nguy him

 

Sơ cu:

 

- Ci bt qun áo ngưi bnh;

 

- Chưm khăn, nưc lnh hoc nưc mát lên đu, ngc, bụng, đùi, háng và sau gáy - khi hết lnh, thay kn khác;

- Qut cho ngưi bệnh (ch ngng khi nhit đh xung 380 c);

 

- Cho ung nhiu nưc, nưc trái cây;

 

- Nếu st cao quá 400 c có th xut hin co git phi chưm lnh ccc hơn;

 

- Đưa bệnh nhân ti bệnh vin đ tìm ngun nhân gây st.

 

* Ng đc thc ăn

 

Triu chng:

 

- Xy ra trong khoảng 6 gi sau khi ăn;

 

- Đau bụng d dội, nôn ma nhiu ln;

 

- Hoa mt, chóng mt, ngt, m hôi.

 

Sơ cu:

 

- C gng cho ngưi bệnh nôn hết thc ăn ra ngoài;

 

- Gim cơ th;

 

- Chuyn bệnh nhân ti bệnh vin điều tr tiếp.

 

* Đy bụng khó tiêu

 

Triu chng:

 

- Xy ra sau ba ăn quá nhiu món, thc ăn b ôi thiu hoặc thc ăn l;

 

- Nôn ma, đau bụng, a chảy.

 

Sơ cu:

 

- Cho người bệnh ung mt cc chè đường nóng;

 

- Nhn ăn mt ba và ăn nh khi ăn li;

 

- Phi đưa bnh nhân đến bnh vin khi:

 

+  Cơn đau bụng quá 2 gi;

 

+ Nôn ma quá na gi;

 

+ St trên 370 c

 

* Bệnh tim

 

Trong đoàn nếu có du kch b bệnh tim lên cơn đau, hưng dn viên cn chú ý:

- Tránh vic vội vàng đưa bệnh nn đi bệnh vin

 

-  Đ ngưi bệnh nm n ti chỗ, đu hơi cao

 

- Nh ngưi thân ca du khách b bệnh hay trưng đoàn hoc c thànviên trong đn tìm thuc mà người bệnh mang theo và cho ung thuc

 

- Gi s115 nh bác sĩ của trung tâm cp cu đến xem bệnh

 

- Đi cho bệnh tình ca du khách hơi n đnh tr li ri mi đưa đi vin

 

* Chết đui

 

Khi có du kch trong đoàn chẳng may b chết đui, hưng dn viên cn tiến hành công tác sơ cu như sau:

-    Nhanh  cng dc  nưc  ra  khi dạ  dy  bằng  cách  cm  chân dốc ngưc nếu là tr em hoặc vác lên vai chy xóc nếu là ngưi ln. Cũng có thnm cn dc ngưc đ vai , đu chm đt;

- Móc đt, bùn, đờm, dãi, ly răng gi (nếu có) ra khi miệng đ thông thoáng đường th;

- Hô hp nhân to (khong t20 đến 30 phút);

 

- Khi t th đưc và còn hôn mê bao gi cũng phi đ bnh nhân tư thế nm nghiêng đu v mt n đ đưng th lưu thông, dch t phi, d dày n li nếu trào ra không b chy vào phi;

- Nhanh chóng chuyn bệnh nhân ti bệnh vin đ hi sinh tiếp.

 

* Bong gân (n gi là tro khp)

Bong gân là  thương  tn y chnbao  khp  mc  đ khánhau. Nhng trưng hp  bong gân thưng gặp: ở bàn chân, c tay, ngón tay, đu gi.

 

Triu chng:

 

- Đau nhói mt đim, mt vùng, mt bên khp;

 

- Sưng n nhanh và nhiu;

 

- Không c động, hot động đưc vùng khp và chi bên tn thương.

 

Sơ cu:

 

- Băng ép ngay vùng chấn thương đ c đnh;

 

- Chưm lạnh o vùng khp;

 

- C đnh tm thi bng các phương tin đ tránh hot đng đim bị bong gân;

 

- Trưng hp nặng phi đưa đến cơ s y tế cha trị.

 

* Các vết thương gây chy máu i chung

 

Các bin pháp sơ  cu đi vi hu hết  các  vết  thương b chảy máunhng vết ct, vết đt không nghiêm trng thưng xy ra là:

 

+ Trưc tiên cn cm máu vết thương, tt nht là vi mt miếng gsch; 

                     + Sau đó ra vết thương bng gc sch thm nưc vô trùng hoc nưsch. Có th i kng sinh theo như ch dẫn (nếu không có sn  

           nưc sch và bông gc sch thì ra vết thương dưi vòi nưc);

+ Dùng bông ng vô trùng, hoc ít ra là bông băng sch đ băng vết thương li.

Mt điu quan trng mà hưng dn viên lưu ý là cn gim thiu nguy cơ vết thương bnhim trùng, do đó hãy ra sch tay trưc khi đng vào vết thương, tránh không ho, ht hơi hay nói chuyn trong khi x lý vết thương.

* Say nng

 

đt nưc nhit đi như nưc ta, vic phi vn động nhiu nhất là trong nhng chuyến tham quan du lịch ngoài tri vi thi tiết nng nóng du khách rt d b say nng (cơ th không còn t điu hoà nhit) do tia t ngoi trc tiếp chiếu vào đu, gáy.

Triu chng:

 

- Các cơ (bp thịt) b chut rút trong nh trạng co cng, rt đau và kng th co dui đưc;

- Sau đó nhc đầu, chóng mt, mt mi, tay cn rã ri, khó th;

 

- Không đưc sơ cứu kp thi dẫn đến st cao, th nhanh, bun nôn, sợ ánh ng thm chí có th b ngt hoc hôn mê, co git như động kinh.

 

Sơ cu:

 

Khi có du hiu sm ca ngưi b say nắng phải kp thi

 

+ Đưa nn nhân o nơi thng mát, bóng râm. Không cho ngưi xúm đông vào cm sóc hoc tò mò xem;

+ Ci bqun áo đ thông thoáng và d th;

 

+ Qut mát, chưm lnh bằng kn ưt hoc xoa cn

 

+ Ung nưc đưng và mui hoc nưc chè nóng pha đưng chanmui (không nên ung nưc lạnh hoc nưc có đá);

 

+ Nếu nặng hơn như hôn mê, co git sau sơ cu phi đưc chuyn đếbnh vin đ h nhit.

 

Đ d phòng cho vic cm nng hưng dẫn viên dn đoàn cần chú ý: kết hp hot đng và ngh ngơi, tránh  đ du khách tiến hành các hot đng i ngoài tri nắng gt.

* Chy máu cam

Khi vn động nhiu và thay đi đt ngt khí hu cũng dẫn ti trưng hp đ máu cam. Nếu trong trưng hp đoàn khách du lch có ngưi b đmáu cam việc cn làm ca hưng dn viên là:

- Khuyên h không nên hỉ mũi, và chuyn sang th bằng đưng ming;

 

- Đ h ngi thẳng dậy, đu hơi ng v phía sau;

 

- Nhc h dùng hai ngón tay bt cht hai cánh mũi li khoảng 10 phút;

 

- Chưm kn lnh lên trán và c h, đ h ngh ngơi nơi thoáng mátkng khí trong sạch;

 

- Ni bt các loại phc trang bó cht c, ngc và tht lưng;

 

- Sau khi thc hin tt c các điu trên, nếu máu cam vn không ngng chảy, hãy th dùng hai ngón tay bt hai bên cánh mũi trong khoảng 10 phút na. Nếu vn không có tác dng, hãy chuyn h ti cơ s y tế.

* Gãy xương:

 

Trưng hp khách b gãy xương, cn đưa ngay đi bệnh vin cp cu, tuy nhiên ti hin trưng, hưng dn viên du lch cn x lý sơ b trong kh năng cho phép như sau:

- Cm máu:

 

S dụng các phương pp cm máu thưng dùng:

 

+ Phương pp áp tay: lp tc dùng ngón tay, bàn tay nm vào vết thươnv phía tim, áp vào huyết qun đ cầm máu.

 

+ Phương pp ng bó gia áp: lp tc đặt bông ng dầy ti nơi chn thương, ng dây băng gia áp (tăng cường áp lc), băng bó li.

+ Phương pp dùng y cầm máu: lp tc ng dây cm máu có nh đàn hi, qun lên vết thương phía động mch gn tim đ cầm máu.

-  Băng bó:

 

Tt nhất là trưc khi băng bó phi làm sch vết thương, khi băng bó thì các đng tác phi thật nhnhàng,ng lng hay chặt t cn phù hp vi tình trng vết thương, thưng là mc va phải, ch tht nút ca dải ng kng đưc đ ti phía vết thương.

 

 Np ch gãy xương:

 

Dùng vt dụng làm thanh np ti ch, nhằm c đnh 2 đu khp xương, tránh  đ gãy thêm trong quá trình chuyn đng.

* Các vết chích, vết cn

 

Triu chng: Nhng ni b chích, đt, có th có các triu chng như sau: 

+ Có du trên da - vết ln, vết sưng, ni mn; 

+ Đau - không nht thiết nơi b cn, mà có th đâu đó trong vùnngc, vùng bụng hoặc lưng;

 

 

+ Bun nôn và có th dẫn ti nôn ma;

 

 

+ C đng tay cn khó khăn;

 

 

+ Trưng hp nng có th b khó th t 10 đến 40 phút sau khi bị chích. 

Sơ cu: 

+ Đ nn nn ngh ngơi và trn an tinh thn h; 

+ Nếu phn ngòi côn trùng còn dính trên da, nh nhàng rút ra bằng nhívà vt đi;

 

 

+ Lau sch vết chích, đt; 

 

+ Đi vi nhng vết chích ca các loại côn trùng như ong, nhn đc thường, rui ch cần áp mt vt lạnh lên vết cn là đ, nưc đá hay bất cvt gì đông lnh. Nhưng hưng dn viên nên nh cần qun mt lp vi quanh nhng vt đông lnh như vy trưc khi áp lên b mt da;

+ Các vết chích vô hại ca côn trùng có nc đc trong thiên nhiên có th y ra các phn ng như đau đn, kit sc, khó th. Vì vy, hưng dn viên quan t nếu nn nhân có nhng biu hin d ng nên đưa ti bệnh vin đ cp cuGãi và chà xát vết cắn, vết đốt, ch làmlcho nh hình thêm nghiêm trọng, vì thế hưng dn viên y đ ý ngăn nn nn không đ h gãi.

Còn đi vi các vết cn nguy him đến nh mng, ví d như vết cắn ca rn độc hoặc nhn độc thì phương pp sơ cu tt nht là buc cht cđnh toàn bphn b cn nhm gim tc đ lưu chuyn máu có cha nọc độc trong cơ th không m theo tác hi ca vic ct đt hoàn toànng tun hoàn ca máu, đng thi đ nạn nhân đưc ngh ngơi và gi vng tinh thn cho nn nn ri chuyn bệnh nhân ti bệnh vin mt cách sm nht.

Chú ý: Trưng hp không may b rn cn phi quan t vết cn đ pn bido rn đc cắn hay rn lành đ kp thi cấp cu.

 

+ Rn đc cn thưng có 2 vết răng nanh u, ít chảy máu nhưng rt đau nhc, bm m.

+ Rn lành cn, không có vết 2 nanh mà du răng c 2 hàm, chy máu nhưng ít đau nhc

* Đa, vt cn

 Đa cn vào người rt khó dt ra, vết cn hơi nga, sinh vật này thưng có ao, hồ, sông sui. Còn vt trên cn, nh bng que tăm thưng nm dưi tn cây g mc. Vt khôn hơn đa, kng bao gi t máu ngay khi bám vào người, mà nó thưng len li bò vào ch kín, da non ca cơ th đ húmáu.

 

Triu chng: khi cn chúng tiết ra cht không đông, nên vết cn máu

 

chảy rt nhiu.

 

Sơ cu:

 

- Vt, đa k vi vôi và xà phòng nên khi b cng cn có th bôi lên vết cn hai chất đó;

- Nếu chúng chui vào tai, mũi thì đ nưc vôi trong hoc dùng mt ong

 

nguyên cht đ vào.

 

***

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TRANG CHỦ       GIỚI THIỆU       LIÊN HỆ
HyperLink

Vườn Quốc gia Phước Bình
Địa chỉ: Xã Phước Bình, Huyện Bác Ái, Tỉnh Ninh Thuận
Văn phòng đại diện: 8B Ngô Gia Tự, TP. Phan rang Tháp chàm, Ninh Thuận
Điện thoại: 0683.827834; Fax: 0683.826766 | Email: vqgphuocbinh@yahoo.com.vn
Website: Vqgphuocbinh.org.vn

Đang online: 39
Hôm nay: 47
Tuần này: 124
Tháng này: 1,354
Tất cả: 157,128
Designed by  Ninh Thuan Software